Lajme > Lajme Ditore > Korrik - Shtator 2012 > Lajmet e datës 16 Korrik 2012
 

Pse të gjithë njerëzit nuk janë krijuar të barabartë?

"Ne e mbajmë si të vërtetë të vetëkuptueshme, se të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë", deklaroi, nënshkruesi i Deklaratës Amerikane të Pavarësisë , por Thomas Jefferson nuk duket se mendoi në këtë mënyrë. Në të vërtetë, në qoftë se ka një karakteristikë të përbashkët pothuajse nga çdo shoqëri njerëzore, është pabarazia: ekzistenca e një hierarkie shoqërore.

Njerëzit nuk janë vetëm në këtë. Por në një shoqëri të milingonave, të paktën ju e dini se ku jeni: ju jeni ose një mbretëreshë, një punëtor apo një mashkull, i aftë për asgjë, por vetëm për riprodhim. Njerëzit, në të kundërt, kanë komplekse, struktura shumë lodhëse dhe mbivendosje hierarkike. Dhe pse disa mund të ëndërrojnë utopi në të cilën askush nuk ka fuqi ose rëndësi më shumë se një tjetër, këto hierarki shoqërore gjithmonë të lënë kokën pas përfundimisht.

A është kjo, në fakt, një ligj i natyrës? Një letër në Gazetën e Biologjisë teorike nga ekonomisti Tamas David Barrett-i Birkbeck, Collegj në Londër dhe antropologu Robin Dunbar i Universitetit të Oksfordit duket se e thanë kështu. Ajo tregon se ekzistenca e një hierarkie sociale në një komunitet mund të jetë adaptive, në kuptimin që ajo ndihmon komunitetin të funksionojë në mënyrë më efikase. Kjo për shkak se hierarkia mund të bëjë më të lehtë për çdo individ për të marrë të mbajë informacione të dobishme, të besueshme - ku mund të gjeni ushqim, të themi, ose se si të merrni një hidraulik - pa pasur nevojë të kërkojnë të gjithë.

Dikush mund të thotë se hierarkia sociale e milingonave është mjaft e sheshtë - Çdo milingonë është puntore si të tjerat në rangune tyre social edhe për sasinë e njohurive dhe kështu me radhë - ndërsa ajo e njerëzve në përgjithësi është tepër e pjerrët (me një diferencim të fortë të individëve), dhe me shum shtresa. Ne nuk jemi unik për të pasur disa shtresa të ngulitur. Ashtu si ne, edhe elefantët ndahen në nëngrupe - por si ne, këto nuk janë thjesht komunitete të izoluara nga njëra-tjetra, por janë rrjete të vegjël, në të cilën individët formojnë dhe mbajnë lidhje sociale.

Dhe brenda këtij rrjeti është shprehur hirearkia. Që ka nevojë për shpjegim të vogël: ne jemi të gjithë të njohur me të, dhe ndoshta fajtorë, impulset rrjedhin në statusin tonë nga afërsia në pushtet - apo në kohët e sotme për të qënë i famshëm. "Unë shkova në shkollë me Bill Gates", ose "kushëriri im u martua me një Baron", ose "Unë një herë kam luajtur në një grup që mbështetet U2". I konsideruar si një aspekt i evolucionit biologjik apo kulturor, megjithatë, rrjeti duhet të shërbejë si një vend më i mirë për të përcaktuar funksione të vlefshme në qoftë se ai do që të zhvillohet dhe të mbijetojë. Pas gjithë kësaj aq sa kemi dëgjuar apo lexuar deri tani elefantët nuk kanë ndonjë kulturë të famshme., elefantët, për aq sa dimë, nuk kemi një kulturë të famshëm.
**************
David Barrett dhe Dunbar propozuan që këto rrjete hierarkike sociale të lehtësojnë përhapjen e informatave të dobishme në komunitetet që kanë nevojë për të koordinuar veprimet e tyre - të gjithë në kërkim të ushqimit në të njëjtin vend, thonë - por që janë shumë të mëdha për të gjithë për t'u konsultuar me të gjithë të tjerët. Ata kanë shpikur një përshkrim matematikor të asaj detyre, në të cilën një komunitet i agjentëve është i ndërlidhur me lidhjet sociale ndërmjet individëve, njëri prej të cilëve konsultohet me rrjetin e vet personal një-për-një dhe marrin një vendim. Nuk ka rëndësi se çfarë saktësisht vendimi është, në model është përfaqësuar thjesht si një zgjedhje në të cilin përballet drejtimi. Pyetja është se sa kohë i duhet gjithë komunitetit për të koordinuar zgjedhjet e tyre individuale në këtë mënyrë?

Nëse të gjithë në rrjet janë ekuivalent - nuk ka hierarki sociale - atëherë nuk ka një madhësi optimale e të gjithë komunitetit dhe rrjetit të tij personal që mundëson koordinimin e grupit për të arritur më shpejt.

Dhe megjithatë, është një agjent në rrjet i cili është në krye të hierarkisë sociale, që të dy studiuesit e quajnë "Big Man", pastaj statusi i agjentëve të tjera varet se sa të lidhur ngushtë janë ata me të.
Si funksionon kjo që të ndikojë në aftësinë e grupit për të koordinuar zgjedhje të anëtarëve të saj?
Kjo varet nga ajo që di Big Man, pasi zgjedhja e tij jep shumë peshë sesa të tjerët. Kontaktet e afërta me Big Man janë gjithashtu në mënyrë proporcionale dhe kështu me radhë deri poshtë në hierarkinë shoqërore. Kjo ndihmon grupin për të arritur vendimin e drejtë kolektiv nëse Big Man di më të mirën. Por në qoftë se ai është i gabuar - nëse ai është mashtruar, le të themi atëherë që koordinimi mund të jetë shumë i ngadalshëm. Më shumë gjasa ka që Big Man të jetë i saktë, i pjerrët, optimal në hirearkinë sociale.

Kjo situatë nuk është e kufizuar vetëm për rastet kur një njeri i madh është "i drejtë' apo 'i gabuar' - kjo mund të zbatohet për koordinim në disa çështje arbitrare, psh ekzistenca e Zotit. Më shumë Big Man (njeriu i madhe apo i rëndësishëm) konsiderohet si autoritar, më shumë pjerrësi ka shoqëria në hirearki.

David Barrett dhe Dunbar zbuluan një implikim veçanërisht intrigues për moshën tonë të informacionit. Një nga faktorët e rëndësishëm në modelin e tyre është kostoja e komunikimit: sa e vështirë është për të shkëmbyer informacion. Është sugjeruar shpesh se duke ulur koston e komunikimit, rrjetet elektronike do ta bëjë më të lehtë për të gjithë për qasje të informatave dhe kështu do të shkatërrojnë hierarkinë sociale. Hulumtuesit kanë gjetur se, në qoftë se ka një pabarazi fillestare në mënyrën se si informacioni është i shpërndarë, duke e ulur koston e komunikimit kundër-intuitive e mban këtë hierarki në brinjë dhe promovon pabarazi. Ka më pak nxitje për të përhapur informacion si: ju mund të kërkoni deri sa ta gjeni.

Nëse duam të shmangim këtë efekt të komunikimit më të lirë, thonë ata, atëherë do duam rrugët e kompensimit pët të - për shembull, nga një investim i mirë në arsim, shpërndahen mirë njohuritë. Ndërsa webi(interneti) nuk do të bëjë atë për ne pa i dhënë mundësi ne atij.

Shkruani KomentinKOMENTE
  • Nuk ka komente të paraqitur në këtë lajm. Jini i pari që shkruani këtë.